Bank pyta o pochodzenie środków z kryptowalut – co przygotować

Aktualizacja: 2026-11-07

Bank może zapytać, skąd pochodzą pieniądze ze sprzedaży kryptowalut, a w uzasadnionych przypadkach musi to zrobić. Najlepiej działa ciągły ślad: zakup na giełdzie, przelewy między portfelami z hashami transakcji, sprzedaż i wpływ na rachunek bankowy. Do tego dowód, że portfel jest twój, oraz PIT-38 za lata, w których sprzedawałeś.

Dlaczego bank w ogóle pyta

Banki są instytucjami obowiązanymi w rozumieniu ustawy z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (art. 2 ust. 1 pkt 1). Ustawa każe im stosować wobec klientów środki bezpieczeństwa finansowego. Zakres i intensywność tych środków bank dopasowuje do rozpoznanego ryzyka (art. 33 ust. 4).

Jednym ze środków jest bieżące monitorowanie stosunków z klientem. Obejmuje ono „badanie źródła pochodzenia wartości majątkowych będących w dyspozycji klienta – w przypadkach uzasadnionych okolicznościami” (art. 34 ust. 1 pkt 4 lit. b).

Przy wyższym ryzyku bank stosuje wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego (art. 43 ust. 1). Gdy transakcja opiewa na wysoką kwotę nieuzasadnioną okolicznościami albo jest przeprowadzona w nietypowy sposób, bank podejmuje działania, by wyjaśnić jej okoliczności (art. 43 ust. 4). Przy powiązaniu z państwem trzecim wysokiego ryzyka ustawa wprost wymaga uzyskania informacji o źródle majątku klienta i źródle pochodzenia jego wartości majątkowych (art. 44 ust. 1 pkt 2).

Jeśli bank nie może zastosować któregoś ze środków, nie przeprowadza transakcji, nie nawiązuje stosunków gospodarczych albo je rozwiązuje (art. 41 ust. 1). Dlatego pytanie o pochodzenie środków traktuj jak zwykłą procedurę. Kompletna i spójna odpowiedź zwykle skraca sprawę.

Nie znaleźliśmy wspólnej listy dokumentów dla klientów z kryptowalutami, opublikowanej przez KNF, GIIF czy Związek Banków Polskich. Każdy bank ustala to we własnych procedurach. Dobrym punktem odniesienia są publiczne wymagania giełd, które też muszą badać pochodzenie środków.

Jakie dokumenty zwykle działają

Coinbase przy środkach z kryptowalut wymienia m.in. wyciągi z innej giełdy, historię handlu, historię transakcji portfela, identyfikatory transakcji w blockchainie oraz dowody łączące zewnętrzny portfel lub konto na giełdzie z tobą. Historia handlu ma pokazywać twoje imię i nazwisko, nazwę platformy, zakres dat oraz wpłaty, wypłaty i transakcje.

Bitpanda przy kryptowalutach kupionych gdzie indziej prosi o potwierdzenia zakupu i wypłaty z identyfikatorem konta i wszystkimi szczegółami transakcji. Przy wielu innych źródłach prosi o adresy portfeli i identyfikatory transakcji.

Hash transakcji (TxID) to identyfikator, po którym każdy znajdzie transakcję w publicznym eksploratorze blockchaina. Ma więc większą wartość niż sam opis „przelałem z portfela”.

PIT-38 składasz, jeśli w danym roku zbyłeś kryptowaluty za pieniądze, towar lub usługę. Koszty nabycia wykazujesz w zeznaniu także wtedy, gdy w tym roku nic nie sprzedałeś. Stawka to 19% dochodu, a termin to 15 lutego–30 kwietnia następnego roku. Wymiana jednej kryptowaluty na inną nie podlega opodatkowaniu.

Gotowe raporty pochodzenia środków z kryptowalut oferują m.in. Blockpit i CoinTracking. Możesz też złożyć dokumenty samodzielnie, według listy poniżej.

Lista kontrolna

1. Spisz wszystkie miejsca, przez które przeszły środki: giełdy, portfele, rachunki bankowe.
2. Pobierz z każdej giełdy pełną historię transakcji lub wyciąg, wystawiony na twoje imię i nazwisko.
3. Dla każdego przelewu między giełdą a portfelem zapisz hash transakcji, datę, kwotę i oba adresy.
4. Sprawdź, czy ślad jest ciągły: każda wypłata z giełdy ma odpowiadającą wpłatę do portfela i odwrotnie.
5. Przygotuj dowód kontroli nad portfelem, np. podpisaną wiadomość. Opisujemy to w poradniku jak udowodnić, że portfel należy do ciebie.
6. Dołącz wyciągi bankowe z wpłatą na giełdę i z wpływem ze sprzedaży.
7. Dołącz PIT-38 za lata, w których zbywałeś kryptowaluty.
8. Napisz krótkie wyjaśnienie: od kiedy masz kryptowaluty, skąd były pieniądze na zakup, co i kiedy sprzedałeś.
9. Zapytaj bank, w jakiej formie przyjmuje dokumenty, i wyślij je wskazanym kanałem.

Częste błędy

Zrzuty ekranu bez hashy i adresów. Obraz salda nie pokazuje, skąd przyszły środki. Binance przyjmuje zrzuty ekranu tylko wtedy, gdy pokazują całą stronę z adresem URL, i prosi, by nie kadrować dokumentów.

Luka między giełdą a portfelem. Historia z giełdy kończy się na wypłacie, a środki wracają na inną giełdę z adresu, którego nikt nie objaśnił. Coinbase zaznacza, że przy kilku giełdach lub portfelach może poprosić o dokumenty pokazujące, jak środki przechodziły między nimi.

Dokumenty nie na twoje nazwisko. Binance wymaga dokumentów wystawionych na nazwisko z konta. Kraken wymaga, by adres na dokumencie zgadzał się z adresem w profilu.

Własne zestawienia bez potwierdzenia. Bitpanda w wymaganiach dla firm wprost nie przyjmuje samodzielnie przygotowanych list w Excelu. Coinbase nie przyjmuje samodzielnie wygenerowanych zestawień dochodów z inwestycji. Własna tabela pomaga w wyjaśnieniu, ale powinna odsyłać do danych, które da się sprawdzić.

Edytowane pliki. Binance ostrzega, że próba manipulacji dokumentami może zakończyć relację z klientem. Nie zmieniaj plików pobranych z giełdy. Kraken pozwala zasłonić dane wrażliwe, np. numery kont, ale imię i nazwisko, daty i kwoty muszą zostać widoczne.

Jeśli zbierasz środki na zakup mieszkania, zobacz też kryptowaluty jako wkład własny do kredytu hipotecznego.

Jak pomaga Fundsheet

Fundsheet by Mintward tworzy z publicznych danych blockchain wyciąg z portfela w PDF, w układzie wyciągu bankowego, dla adresów EVM (Ethereum, Base, Arbitrum, Optimism, Polygon) i Bitcoin. Możesz dodać eksporty CSV z Coinbase, Kraken, Binance lub Bitpanda; plik jest przetwarzany w przeglądarce i nigdzie nie jest wysyłany. Raport pokazuje każdą transakcję z datą, ilością i wartością w PLN, sekcję „skąd przyszły środki”, sumy za każdy rok oraz sprawdzenie adresów i bezpośrednich kontrahentów na liście sankcyjnej OFAC SDN. Numer raportu, skrót SHA-256 i strona weryfikacji pozwalają bankowi sprawdzić, że PDF nie był zmieniany. Podgląd jest bezpłatny, a pełny PDF kosztuje 15 USDC: fundsheet.mintward.xyz/pl.

Ten poradnik to zestawienie informacji, a nie porada prawna ani podatkowa. Zapytaj swój bank, jakie dokumenty przyjmuje.

Źródła

1. Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 644 – Sejm RP, Dziennik Ustaw
2. Zbycie kryptowalut – Ministerstwo Finansów, podatki.gov.pl
3. Provide information for an account review – Coinbase Help
4. What is a proof of funds/wealth document? – Bitpanda Helpdesk
5. Guide to Verifying Source of Wealth and Source of Funds – Binance Support
6. Dlaczego prosimy o dokumenty potwierdzające źródło majątku lub źródło pochodzenia środków? – Kraken Support
7. Source-of-Funds Reports for Crypto – Blockpit
8. Crypto Source of Funds Report – CoinTracking

Więcej poradników

• Jak udowodnić, że portfel kryptowalut należy do ciebie
• Kryptowaluty jako wkład własny do kredytu hipotecznego – jak to udokumentować
• Konto na giełdzie kryptowalut zablokowane – jakie dokumenty wysłać